Słowacja - wieś Ćićmany

Malowane hafty na ścianach, mostkach i krzyżach

Odległość od Kamratówki ok. 112 km
autem ok. 130 min.

Jeżeli jesteśmy już w okolicach Rajeckich Teplic warto jeszcze zrobić sobie wycieczkę do urokliwej wsi Ćićmany.

Wieś Čičmany położona jest w otoczeniu pięknych Gór Strażowskich.

Miejscowa ludność utrzymywała się z rolnictwa i pasterstwa, a rozwój hodowli owiec związany był z kolonizacją wołoską, która podobnie jak w polskich Beskidach wywierała silny wpływ na tutejszą kulturę.

Dziś Čičmany, zamieszkiwane przez ok. 200 stałych mieszkańców, to znany ośrodek wypoczynkowy i narciarski, ale nie tylko.
We wsi znajduje się niezwykły kompleks architektury ludowej, zachowany w bardzo dobrym stanie.
Niecodziennie prezentuje się ornamentyka malowana białą farbą na zewnętrznych ścianach domów, stanowiących ciemne tło.

Zdobienie to ma ponaddwustuletnią tradycję, a motywy ornamentów nawiązują do wzorów miejscowego haftu, którym zdobiony był m.in. tutejszy strój ludowy.

Początkowo zdobiono tylko okiennice potem rozpoczęto zdobić domy, stodoły, sławojki a nawet mostki i przydrożne krzyże.

Wzory odnawia się co roku po zimie.
Każdy gospodarz robi to według swojej fantazji
i wtedy, kiedy uzna za stosowne.

Ze względu na swoją wyjątkowość, wartość artystyczną i historyczną obiekty ludowej architektury w Čičmanach uznane zostały w 1979 r. za rezerwat zabytków.

W 1990 roku w Čičmanach w dwóch domach powstała ekspozycja etnograficzna poświęcona miejscowej kulturze. Jest to filia Muzeum Poważskiego w Żylinie.
W tzw. domu Radeny, typowym domu zamieszkiwanym przez wielopokoleniową rodzinę, na parterze zgromadzono eksponaty związane z miejscową kulturą materialną.

Zobaczymy tu m.in. sprzęty domowe, stroje ludowe, sporo znakomitych fotografii. Z kolei na piętrze przygotowano ekspozycję związaną z obrzędowością rodzinną (urodziny, wesele, pogrzeb itp.) oraz okresem Bożego Narodzenia.

Drugi dom z 1913 roku jest przykładem typowego domu mieszkalnego z przełomu XIX i XX wieku.
Zamieszkiwały go cztery rodziny, gospodarczo niezależne (tzw. wspólnicy). Było to zjawisko częste, związane z niedostatkiem materialnym i brakiem placów pod budowę.

Każda z rodzin użytkowała połowę izby. Kuchnia wraz z piecem do pieczenia chleba była wspólna. Domy takie posiadały komory na górze, które umożliwiały powiększenie przestrzeni mieszkalnej, najczęściej były sypialniami, znajdowały się tam też drewniane spiżarnie i skrzynie na odzież.

Z pewnością wizyta w Čičmanach pozwoli wyobrazić sobie, jak trudne z punktu widzenia współczesności musiało być wspólne zamieszkiwanie i wspólne życie, zwłaszcza że przeciętna rodzina była wielodzietna i wielopokoleniowa.

Aby poczuć klimat tej niezwykłej wioski i skorzystać z jej walorów turystyczno-rekreacyjnych, warto tu zanocować w tradycyjnej chałupie.

Ekspozycje czynne :
wrzesień - maj        wtorek - niedziela od 8.00 - 16.00
czerwiec - sierpień w poniedziałek       od 8.00 - 16.00
                        oraz wtorek - niedziela od 8.00 - 18.00